DEVALÜASYON NEDİR?

DEVALÜASYON NEDİR?
DEVALÜASYON NEDİR?

DEVALÜASYON NEDİR?

Son zamanlarda sıklıkla kullanıyoruz, ya paramız develüe olursa? Nedir peki develüasyon? 

Develüasyon, ülke resmi para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında aşırı değer kaybetmesi durumudur. Çoğunlukla devletler, ekonomik toparlanmayı sağlamak için, dış ticaret ve cari açık önüne geçebilmek, döviz talebini azaltmak ve ihracatı yükseltmek gibi amaçlarla  resmi para birimini develüve edebilir. Çoğunlukla, siyasi, politik-ekonomik ve jeopolitik yanlış kararlar, durumlardan ötürü ülkeler bu duruma düşebilir. 

Bu durumu, meyilli bir yokuş gibi düşünebilirsiniz, çıkış için pek çok yol mevcuttur ama yine de siz yokuşun sonundaki uçurumu tercih edersiniz. Vadi berrak bir nehir ve yeşiller içerisinde bir bahçedir ama içi zehirli sarmaşıklarla doludur. Ne demek bu? 

Malların ihraç fiyatını döviz cinsinden düşürür, ithal fiyatını ulusal para cinsinden arttırısınız yani ihracatı teşvik edersiniz, ödemeler dengesini kapatırsınız, ihracatta rekabet üstünlüğü yakalarsanız, yabancı sermaye girişi sağlanır. Burada zehirli sarmaşık nerededir? Döviz borcundan borca sahipseniz, borç yükünüz artaracaktır, sermaya mallarında dışa bağımlı iseniz malların fiyatı artacaktır, enerjide dışa bağımlı iseniz enerji fiyatlarınız artacaktır, enflasyonunuz artacaktır. Zaten genellikle develüasyon öncesinde de enflasyon yüksek değil midir? Öyledir örneğin;

** 5 Nisan 1994 Türkiye'de lira develüasyona uğradığında, yüksek cari açık ve kamu açığı mevcuttu, döviz rezervleri çok gerilerdeydi, dış borç yükü üst seviyelerdeydi ve enflasyon 3 rakamlı seviyelerdeydi. Bugünleri andırıyor değil mi? Belki, bir seviye alt noktası olabilir. 

Develüasyon sonucunda;

İthalat pahalılaşır; ihtal girdi,mal ve hizmetlerin fiyatları yükselir.

İhracat daha cazip hale gelir; ihraç malların fiyatı diğer mallara göre ucuzlar ve uluslararası piyasada tercih edilebilirlik artar

Enflasyon artar; yukarıda açıklandı.

Faizler yükselir; önemli bir detay çünkü enflasyon hızlı artar. 

Ekonomik durgunluk yaşanır; çünkü kredi maliyetleri artar, mevduata yönelim artar, tüketim ve yatırım harcamaları azalır ve ekonomik durgunluk baş gösterir. Zaten develüasyona giden kritik yolda artan bütçe, dış denge, döviz açığı ve enflasyona karşı yatırımı desteklemek için faizleri düşük tutarsınız ancak ihtiyaç duyduğunuz sıcak para için enflasyon karşısında erimeyen, güçlü bir faiziniz olması gerekir. Bu kritik yola, uçuruma giden yola hiç girmemek gerekir.

bütçe açığı, artan girdiler ve dövize bağlı borç nedeni ile bütçe açığı artar.

Sonuçları ise;

Amaç döviz talebinin azalması, ihracatın arttırılması, ithalata bağımlılığın azaltılması ve cari açığın kapatılması için yapılır ancak ekonominiz ithal girdilere bağımlı ise develüasyon başarılı olmayacak ve afaki enflasyon ile karşı karşıya kalacaksınız.

Enerjiye bağımlılığınız fazla ise, ithalat düşse bile dışarıya ödenen döviz artacaktır. 

Eğer develüasyon iyi yönetilmez ise, Venezüella örneği incelenmelidir.